Mevlâna Araştırmaları Enstitüsü, meşhur Türk-İslâm mutasavvıf ve mütefekkiri Mevlâna Celâleddin Rûmî’nin eserlerini, düşünce sistemini ve ana esaslarını belirlediği yolu olan Mevlevîlik kültür ve sanatını, bilimsel yöntemlerle araştırmayı kendisine amaç edinmiştir. 2005 yılında Üniversite bünyesinde kurulan Mevlâna Araştırma ve Uygulama Merkezi, 2010 yılında Enstitü kimliğini kazanmış ve Enstitü hâlen bu isimle çalışmalarını sürdürmektedir.
Selçuk Üniversitesi’nde 1985 ila 2005 yılları arasında gerçekleştirilen onlarca panel, kongre ve sempozyum gibi akademik faaliyetlerle bilimsel bir ortama taşınan Mevlâna ve Mevlevilik konuları, kurulan Merkez ve Enstitü ile daha sağlam temeller üzerinde araştırılmaya başlanmıştır.
Dolayısıyla Mevlâna ve Mevlevilik yolundaki her türlü bilgiyi hakikatiyle tanıma ve tanıtmayı, yanlış anlama-algılama ve uygulamaları ortadan kaldırarak tarihsel gerçeklere ve geleneğe uygun doğru bilgi üretmeyi amaçlayan Enstitü’nün yaklaşık kırk yıllık bir geçmişi olduğu da bilinen bir gerçektir.
Bu çerçevede Enstitümüz tarafından Hz. Mevlâna’nın 752. vuslat yıl dönümünde yapılan faaliyetlere katkı sunması amacıyla ve kurumsallaşmanın yirminci yılı vesilesiyle kalıcı bir eser meydana getirilmesi planlanmıştır.