Betonarme Yapısal Elemanların Doğrusal Olmayan Mekanik Davranışı

Betonarme Yapısal Elemanların Doğrusal Olmayan Mekanik Davranışı

Dr. Saeid Foroughi
05380931464
https://orcid.org/0000-0002-7556-2118
Prof. Dr. Süleyman Bahadır YÜKSEL
Konya Teknik Üniversitesi
https://orcid.org/0000-0002-4175-1156

Özet

Bu çalışma, betonarme yapısal elemanların deprem etkileri altındaki davranışlarının daha gerçekçi ve güvenilir biçimde değerlendirilmesini sağlamak amacıyla, doğrusal olmayan mekanik davranışın kuramsal ve uygulamaya yönelik boyutlarını kapsamlı bir çerçevede ele almaktadır. Betonarme yapıların elastik sınırların ötesinde sergilediği çatlama, plastikleşme, rijitlik kaybı ve hasar birikimi gibi doğrusal olmayan mekanizmalar, performansa dayalı deprem mühendisliği yaklaşımının temelini oluşturmaktadır. Bu bağlamda çalışma, betonarme elemanların davranışını yalnızca dayanım esaslı değil, aynı zamanda şekildeğiştirme, süneklik ve enerji tüketim kapasitesi gibi performans kriterleri üzerinden değerlendirmeyi hedeflemektedir.

Kitap kapsamında, beton ve donatı çeliğine ait gerilme–şekildeğiştirme modelleri detaylı biçimde incelenmiş; sargısız ve sargılı beton davranışları Hognestad, Mander ve Saatçioğlu yaklaşımları ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bu malzeme modellerinin betonarme kesit davranışı üzerindeki etkileri, moment–eğrilik ilişkileri ve eğrilik sünekliği parametreleri üzerinden analiz edilmiştir.

Çalışmada, kare, dikdörtgen ve dairesel kesitli kolonlar, çift donatılı kirişler ve betonarme perde duvarlar için gerçekleştirilen kapsamlı parametrik analizler aracılığıyla; eksenel yük düzeyi, donatı oranı, sargı düzeni ve kesit geometrisinin doğrusal olmayan davranış üzerindeki etkileri sistematik olarak ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgular, betonarme elemanların deprem performansının büyük ölçüde kesit düzeyindeki moment–eğrilik ilişkileri ve süneklik kapasitesi tarafından belirlendiğini göstermektedir.

Kitabın özgün katkılarından biri, betonarme kirişler için eğrilik sünekliğinin belirlenmesine yönelik geliştirilen yeni analitik yaklaşımdır. Bu yaklaşım, kesit davranışının hasar başlangıcından göçme sınır durumuna kadar olan sürecini dikkate alarak sünekliğin daha tutarlı ve mühendislik uygulamalarına doğrudan entegre edilebilir biçimde tanımlanmasına olanak sağlamaktadır. Ayrıca farklı sargılı beton modellerinin aynı kesit koşulları altında karşılaştırılması, model seçiminin yapısal performans değerlendirmesi üzerindeki kritik etkisini açık biçimde ortaya koymaktadır.

Sonuç olarak bu eser, betonarme yapısal elemanların doğrusal olmayan mekanik davranışını malzeme, kesit ve eleman düzeyinde bütüncül bir yaklaşımla ele alarak, performansa dayalı deprem mühendisliği alanına teorik ve uygulamaya yönelik önemli katkılar sunmaktadır. Çalışma, hem akademik araştırmalar hem de mühendislik uygulamaları için kapsamlı bir başvuru kaynağı niteliği taşımaktadır.

Betonarme Yapısal Elemanların Doğrusal Olmayan Mekanik Davranışı

Kaynakça Gösterimi

Lisans

Yayınlanan

3 Haziran 2026

ISBN

PDF
978-975-448-270-6

DOI