Afetlerin günlük hayatın ayrılmaz bir parçası haline geldiği dönemde, bu tür olayları bildiren gazetecilerin iyi eğitim alması büyük önem kazandı. Gazetecilerin afetleri etkili ve doğru bir şekilde haber yapma kabiliyeti yalnızca güvenilir bilgiyi yaymakla kalmaz, aynı zamanda söz konusu olayların toplum üzerindeki olumsuz etkisini azaltır.

Afet gazeteciliği konusunda uzmanlaşmış eğitim ihtiyacının farkına varan Afet Gazeteciliği: Haberin Felakete Dönüşmesini Önlemek Projesi (2023-2-TR01-KA220-HED-000176222), afet haberciliğine adanmış kapsamlı bir müfredat aracılığıyla gazetecilik eğitimindeki boşluğu doldurmayı amaçlıyor. Türkiye Ulusal Ajansı tarafından desteklenen bu kitap, Avrupa Birliği Erasmus KA220 Projesi kapsamında Selçuk Üniversitesi, Türkiye İletişim Başkanlığı, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Konya Büyükşehir Belediyesi, Vigo Üniversitesi, Primorska Üniversitesi ve Kiev Taras Shevchenko Ulusal Üniversitesi işbirliğiyle geliştirilmiştir.

Afet Gazeteciliği Dersi Müfredatı, lisans öğrencilerine afetler sırasında doğru, etik ve etkili habercilik konusunda pratik bilgi ve uygulanabilir beceriler kazandırmak üzere tasarlanmıştır. Bu müfredat İspanyolca, Türkçe, Slovence, İngilizce ve Ukraynaca dillerinde yayınlanmıştır.

“Afetlerin Tanımlanması” başlıklı ilk bölüm, afetlerle ilgili temel kavramları tanımlayarak ve afet yönetiminin kurumsal ve yasal çerçevesini inceleyerek afetlere ilişkin kapsamlı bir bakış açısı sunmaktadır. Bu bölümde hükümetlerin, uluslararası kuruluşların ve sivil toplum örgütlerinin afete hazırlık, müdahale ve iyileştirme süreçlerindeki rollerinin yanı sıra afet yönetimini düzenleyen yönetmelikler de incelenmektedir.

“Afet Süreçlerinde İletişim” başlıklı ikinci bölüm, afet dönemlerinde etkili iletişimin önemine, iletişim için kullanılan araçlara ve kriz yönetimi stratejilerine odaklanmaktadır. Öncelikle afetlerde etkili iletişim ve kamuoyu algısı yönetimi için doğru stratejiler açıklanmaktadır.

“Afet Haberciliğinde Sosyo-Psikolojik Hazırlık” başlıklı üçüncü bölümde, afetler sırasında ortaya çıkan olağanüstü durumlar incelenmekte ve afetlerin sosyo-psikolojik etkilerini azaltmaya yönelik stratejilerin önemi vurgulanmaktadır. Bu bölüm, potansiyel travma ve zorlukları, stres yönetimi tekniklerini ve psikolojik dayanıklılığı artırmanın yollarını ele alarak geleceğin gazetecilerini afetlerin psikolojik etkilerine hazırlamayı amaçlamaktadır.

“Afet Haberciliğinde Fiziksel Hazırlık” başlıklı dördüncü bölüm, gazetecilerin afetler sırasında kişisel güvenliklerini sağlamak, risk değerlendirmesi yapmak ve acil durum planlaması geliştirmek için gerekli becerilerle donatılmasına odaklanmaktadır. Bu bölümde afet bölgelerindeki potansiyel tehlikelerin belirlenmesi, habercilik için gerekli yasal izinlerin anlaşılması ve aşırı fiziksel koşullar altında çalışma becerisinin geliştirilmesi ele alınmaktadır.

“Afetlerin Doğru Haberleştirilmesi” başlıklı beşinci bölüm, afetler sırasında bilgi toplama süreçlerini, afet haberlerinde tarafsızlık ve şeffaflığın sağlanmasını ve afet haberciliğinde doğru bağlamın korunmasını incelemektedir. Haber kuruluşlarının afetler sırasında doğru yayın politikaları oluşturmalarının önemi vurgulanırken, gazetecilerin afetleri adil ve doğru bir şekilde haberleştirmelerini sağlayan uygulamalar açıklanıyor.

“Afet Haberciliğinde Doğrulama Süreçleri” başlıklı altıncı bölüm, yanlış bilgilendirmeyi önlemek için afetler sırasında özellikle haber kaynakları ve sosyal medyadan elde edilen bilgilerin doğrulanmasının önemini vurgulamaktadır. Gazetecilerin doğruluğu sağlamak için izlemesi gereken adımlar özetlenmekte ve yerel, ulusal ve uluslararası haber ajanslarıyla işbirliği yapmanın gerekliliği vurgulanmaktadır. Ayrıca, doğrulama süreçlerinde uzman görüşlerinin rolü tartışılmaktadır.

“Afet Haberciliğinde Etik” başlıklı yedinci bölümde sansasyondan kaçınma, etik değerleri koruma ve afetzedelerin mahremiyetine ve onuruna saygı gösterme gibi temel ilkeler ele alınmaktadır. Ayrıca afet haberciliğinde görsel temsilin rolü incelenmekte ve etik gazeteciliğin toplumsal iyileşmeye nasıl katkıda bulunabileceği açıklanmaktadır.

“Afet Haberciliğinde Görsel Boyut” başlıklı sekizinci bölüm, afet haberlerinde görsel içeriğin etik sı- nırlar içinde üretilmesi ve analiz edilmesine odaklanmaktadır. Bu bölümde, yasal sınırları ihlal etmeden veya insani hassasiyetleri göz ardı etmeden görsellerin nasıl sorumlu bir şekilde kullanılacağı açıklanmaktadır. Ayrıca görsellerin toplumsal hafızanın korunması ve kamuoyu algısının şekillendirilmesindeki rolü tartışılırken gazetecilerin görsel içerik oluşturma becerileri de geliştiriliyor.

“Afet Haberciliğinde Empati” başlıklı dokuzuncu bölüm, gazetecilerin mağdurları ve olayları dramatize etmekten kaçınırken empatiyi afet haberlerine nasıl entegre edebileceklerini araştırmaktadır. Krizleri haberleştirirken etik standartları korumanın önemini vurgulamakta ve gazetecilerin afetleri empatiyle nasıl haberleştirebileceklerine dair pratik rehberlik sunmaktadır.

“Afet Haberleri Yazmak” başlıklı onuncu bölümde, afet haberleri yazmanın teknik ve etik ilkeleri incelenmekte ve toplumsal önemi vurgulanmaktadır. Bu bölüm, vaka çalışmaları ve pratik örnekler aracılı- ğıyla gazetecilik öğrencilerine doğru ve sorumlu afet haberleri yazmak için gerekli becerileri kazandırmaktadır.

“Afet Haberciliğinde Editoryal Gözetim” başlıklı on birinci bölüm, afet haberlerinin yazımında yer alan editoryal süreçlere odaklanmakta, içerik ve yapısal standartların ana hatlarını çizmektedir. Afet haberciliği sırasında gazetecilerin güçlü editoryal becerilere sahip olması gerektiği vurgulanmakta ve başarılı afet haberciliği örnekleri sunulmaktadır.

“Afet Haberlerinde Redaksiyon” başlıklı on ikinci bölüm, doğruluğu ve okunabilirliği artırmak için afet haberlerini düzenleme tekniklerini incelemektedir. Metinsel ve görsel tutarlılık, etkili başlıklar ve stratejik dil kullanımı tartışılmaktadır. Bu bölüm gazetecilik öğrencilerine güvenilir ve ilgi çekici afet haberleri hazırlamak için gerekli teknikleri sunmaktadır.

“Afet Süreçlerinde Dezenformasyonla Mücadele” başlıklı on üçüncü bölüm, afetler sırasında yanlış bilginin yayılmasını ve etkisini incelemektedir. Yanlış bilginin önlenmesi, kamu güveninin korunması ve dezenformasyonla mücadelede afet gazetecilerinin rolünü en iyi uygulamalar ve örnek olaylar üzerinden vurguluyor.

“Afet Yaralarının Sarılmasında Gazetecilik” başlıklı on dördüncü bölüm, afetler sırasında toplumsal dayanışmanın güçlendirilmesinde gazetecilerin rolünü incelemektedir. Birlikteliğin gücü vurgulanmakta ve gazetecilerin kamu diplomasisine katkıda bulunurken hükümet politikalarını toplumsal ihtiyaçlarla dengelemedeki önemi tartışılmaktadır.

“Afet Gazeteciliğinde Teknoloji Kullanımı” başlıklı son bölüm, gazetecilerin dijital araçları kullanarak nasıl bilgi toplayabilecekleri, üretebilecekleri ve yayabileceklerine odaklanarak teknolojinin afet haberciliğindeki rolünü ele almaktadır. Acil durum uyarı sistemleri, sosyal medya, insansız hava araçları, uydu görüntülemesi, veri analizi ve mobil uygulamalar gibi temel teknolojik kaynaklar incelenmekte ve kriz haberciliğindeki pratik uygulamalarına ilişkin içgörüler sunulmaktadır.